Bomvolle workshops en proeverijen, goede saté en soep om op te warmen, ruim 300 man die de film Seeds of Time bezochten en als klapstuk de verhitte talkshow waar Loes Mertens van De Bolster de aanval zocht op Mark Buckingham van Monsanto. Een week geleden streek het Food Filmfestival on Tour neer op de Universiteit Wageningen. Wat staken we ervan op?

Weer of geen weer, de studenten van de WUR trokken in groten getale naar de verschillende onderdelen van het Food Filmfestival on Tour. Hoewel de markt er met het ongunstige weer wat somber bij lag vonden de sateetjes van de Satéboss en soep & salade van Buskruid gretig aftrek. De workshop ‘Energybars maken’ was zelfs zo populair dat deze langer doorging dan gepland, ook de bierproeverij en kiemgroente proeverij waren gezellig druk.

Food Filmfestival Wageningen

Bij het begin van de vertoning van Seeds of Time vond er een kleine volksverhuizing plaats en trokken de studenten en masse naar de Waaierzaal. In diezelfde zaal vond als afsluiter van de avond de talkshow plaats, waaruit maar weer eens bleek hoe complex de wereld van zaad is.

Food Filmfestival Wageningen

Monsanto wil meer communiceren

“Een controversieel onderwerp” begon presentator Janno Lanjouw en dat werd naarmate het debat vorderde des te duidelijker. Niet in de minste plaats omdat Mark Buckingham van Monsanto aanwezig was als één van de panelleden. En dat was best bijzonder, want twee jaar eerder werd nog bedankt toen Monsanto op het festival was uitgenodigd om te praten over genetische modificatie. Waarom hij er nu wel was? “We moeten meer moeite doen om te communiceren”, aldus Buckingham.

Food Filmfestival Wageningen

Wel of niet natuurlijk?

Vanaf de introductie door Bert Visser (directeur Centrum voor Genetische Bronnen) wordt al duidelijk dat landbouw überhaupt niet iets natuurlijks is. Pas sinds 8000 jaar voor Christus werd landbouw gemeengoed en dat is dus slechts een procent van de geschiedenis van de mens. Het eerste deel van de talkshow draait dan ook voornamelijk over de vraag hoe natuurlijk landbouw is. Wat is wel of niet natuurlijk?

Gepolariseerd debat

Het summum van niet natuurlijk bezig zijn in de landbouw is natuurlijk zaadveredeling waarvan naast Buckingham ook biologisch zaadveredelaar Loes Mertens (De Bolster) aanwezig is en Niels Louwaars van brancheorganisatie Plantum, die zowel de groten als kleinere bedrijven vertegenwoordigt. Het kritische geluid in de talkshow kwam van Henk van den Belt (filosoof) en Miriam van Bree (Bionext). Van den Belt benadrukt wat hij nu precies interessant vindt aan de discussie over zaden: “het is heel erg gepolariseerd en moeilijk te achterhalen wat nu waar of niet is met alle claims en tegenclaims die gedaan worden.”

Food Filmfestival Wageningen

Veel vragen voor Monsanto

De vragen van het publiek worden niet geheel onverwacht voornamelijk aan Mark Buckingham gesteld. Op het commentaar dat Monsanto te uniform te werk zou gaan verdedigt Buckingham Monsanto door te zeggen dat ze een heel divers portfolio hebben: “We hebben diversiteit nodig voor ons business model om te werken”. En in hoeverre het zaad invloed heeft op de oogst: “Dat hangt van de soort af. Bij tomaten is het van grote invloed, maar bij maïs en granen minder”.

Een nieuwe vorm van kolonialisme

Als het om de eigendomsvraag gaat wordt het allemaal wat verhitter.De Bree voerde eerder al campagne dat Broccoli geen uitvinding is. Loes Mertens (De Bolster) noemt het patenteren van plantengenen zelfs een ‘nieuwe vorm van kolonialisme’. Maar de ontwikkeling van zaden kost geld, net als iedere andere uitvinding en moet dus met eigendomsrecht beschermd worden om zo de investering terug te verdienen, zegt Buckingham: “De maatschappij heeft regels gemaakt waar wij ons gewoon aan houden.”

En hoewel het laatste woord nog niet gesproken is loopt de tijd ten einde. Justin Samgar, aka Poetry Pusher, sluit de talkshow af met ‘samenvattende’ woorden: “To own or not to own, that seems to be the seed of the question”.

Food Filmfestival Wageningen