Tijdens het Food Filmfestival in Utrecht werd de documentaire Bodemboeren vertoond, met voorafgaand een workshop over de bodem. Vrijwilligster Paula Vermeulen was erbij en schreef dit verslag erover! Tekst: Paula Vermeulen, Beeld: Saskia Lelieveld

Een groep enthousiaste mensen, een leerzame presentatie en de film Bodemboeren, wat wil je nog meer? Kon je er niet bij zijn? Lees dan snel verder voor een korte impressie, maar ga de documentaire vooral ook zelf zien!

De bodemproef

Voorafgaand aan de documentaire geven de makers van Bodemboeren Fransjan de Waard en Joris van der Kamp buiten in het zonnetje een workshop.

Deelnemers konden grond uit eigen moestuin meenemen en kunnen nu testen waar hun grond eigenlijk uit bestaat. Kun je bijvoorbeeld geen balletje draaien van de grond? Dan bestaat deze grotendeels uit zand. Kan dat wel, dan is de grond gemaakt van een mix van leem en zand. Er is geen goed of slecht: een grondsoort kan je namelijk niet veranderen. Wel kun je de grond verbeteren om er een goede moestuin van te maken. Maar elke grondsoort heeft hiervoor een andere aanpak nodig: zanderige grond droogt bijvoorbeeld sneller uit, terwijl kleigrond een reserve aan water vasthoudt.

Food Film Festival Utrecht HR-010

Iedereen mag zijn potje grond vullen met water, even schudden en wegzetten tot na de documentaire. Op deze manier kan de grond eerst bezinken. Het zand zien we door het gewicht meteen naar de bodem zakken, leem wordt echter pas na een half uur zichtbaar. Na de film kunnen Fransjan en Joris vertellen waar de grond uit bestaat en krijgen de deelnemers advies hoe ze het beste uit hun moestuin kunnen halen.

Food Film Festival Utrecht HR-015

Het jaar van de bodem

Na deze bodemproef vertelt Fransjan de Waard ons meer over het jaar van de bodem en het ontstaan van de samenstellingen van de bodem. Onze bodem bestaat uit verschillende combinaties van onder andere zand, leem, klei en gesteentes. Over de hele wereld zijn er honderdduizenden verschillende samenstellingen.

Fransjan geeft ook nog een aantal handige tips voor het verzorgen van je eigen moestuin. Kijk bijvoorbeeld goed naar de natuur: daar heb je nooit blote grond. Het is dus goed om de aarde te bedekken. Daarnaast kun je beter permanente paden tussen de landbedden maken in je moestuin. Op die manier krijgt de bodem waar de gewassen op groeien rust. Wil je een biologische moestuin en maak je zelf compost? Gebruik dan geen snijbloemen of sinaasappelschillen, deze zitten vaak vol pesticiden.

Food Film Festival Utrecht HR-013

Bodemboeren

Dan gaan we naar de filmzaal om de documentaire te bekijken. Vijf boeren met verschillende achtergronden (dus zowel een boer uit de agrarische sector als een melkveehouder) duiken de bodem in en vertellen hoe ze voortdurend experimenteren om de bodem duurzamer te maken. Heb je er bijvoorbeeld weleens bij stilgestaan dat ploegen heel slecht is voor de bodem? De grond waarop gewassen moeten groeien, moet juist zo min mogelijk belast worden. Dus minder ploegen en vaste rijpaden, die tegelijk ook voor een natuurlijke afwatering zorgen.

Wil je meer weten over de bodem? Lees dan ook het blog ‘Acht dingen die je moet weten over de bodem.

Na de documentaire is iedereen zo enthousiast dat makers Fransjan en Joris meteen overspoeld worden met reacties en vragen. De bodem is echt de basis van ons eten. Niet alleen van groenten, maar ook van vlees. Dus als we niet goed voor de bodem zorgen, hoe kunnen we dan verwachten dat ons eten wel goed is? De hele zaal is het in ieder geval over een ding unaniem eens: deze documentaire moeten meer mensen zien! Je kunt de documentaire Bodemboeren nog op verschillende locaties in Nederland bekijken.